భారతదేశంలో విద్య

ఇది పువ్వులు, పండ్లు, కూరగాయల వంటి త్వరగా పాడయ్యే వాటిని నిర్వహించగల, బియ్యం, గోధుమలు, పప్పుధాన్యాల వంటి పాడవని వాటిని నిల్వ చేయగల, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను ప్రాసెస్ చేసి నూనె, పశుగ్రాసం తయారు చేయగల వ్యవసాయ నిపుణులను తీర్చిదిద్దింది. ఈ ప్రక్రియలు వ్యవసాయం, పశుపోషణ, ఉద్యానవనం, మిల్లింగ్ వంటి వృత్తులను ప్రోత్సహించాయి. ఆర్థిక కార్యకలాపాలను సృష్టించడానికి, దేశీయ వినియోగానికి మరియు ఎగుమతికి ఉత్పత్తులను తయారు చేయడానికి, కాలాతీత విలువ గల సేవలను అందించడానికి, జనాభాలోని ప్రతి వర్గానికి సంపదను వ్యాపింపజేయడానికి పాలకుడు విత్తన నిధిని అందించడంతో ఈ మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థ ఎంతో విజయవంతమైంది. ఈ రంగాల్లో ఉపాధి పొందినవారు, తమ జీవితాల్లో మంచి పద్ధతులను శోషించడం, సమీకరించడం, స్వీకరించడం స్థానిక పిల్లలకు నేర్పగల కొద్దిమంది ఉపాధ్యాయులతో పాఠశాలలను స్పాన్సర్ చేసేవారు. శాసన ఆధారాల ప్రకారం ప్రతి పౌరుడు పన్నులు చెల్లించేవాడు. వివిధ రోమన్ రికార్డుల ప్రకారం, భారతదేశంలోని అత్యంత పేద పౌరుడు కూడా రోమ్‌లోని అత్యంత ధనవంతుడు ఎంతగానో అపురూపంగా భావించే ఆభరణాలను ధరించేవాడు.

1813 చార్టర్ చట్టం ద్వారా వారు సంవత్సరానికి ₹100,000 ఇస్తామని వాగ్దానం చేశారు (వెండిని ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటే ఇది నేటి విలువలో బహుశా 1 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లకు సమానం), కానీ ఈ నిధులను సంస్కృతం, అరబిక్ కళాశాలలు నిర్మించడానికి, వేదాలు, శాస్త్రాలు, అరబిక్ గ్రంథాల ముద్రిత పుస్తకాలను ఉంచే గ్రంథాలయాలు నిర్మించడానికి ఉపయోగించారు. బ్రిటన్‌లా కాకుండా, భారతీయ అభ్యాసం చెవి (వినడం) ద్వారా, గురువు మార్గదర్శకత్వంలో సాగుతుందని వారికి తెలియదు. బ్రిటన్‌లా కాకుండా, ఉపాధి ఆధారిత నైపుణ్యాభివృద్ధి కళాశాలలో కాక, ఒక కళాకారుని, నిపుణుని శిక్షణలో జరిగేది. పైగా, సంస్కృతం, అరబిక్ కేవలం భాషలే; అవి తప్పనిసరిగా ఉపాధి ఆధారిత నైపుణ్యాలను అందించవు, ప్రజలు మరింత నేర్చుకోవడానికి తోడ్పడే సాధనాలు మాత్రమే, అందువల్ల అవి పండితులకే ప్రయోజనకరం, జనాభాలో అధికశాతానికి కాదు.

ఈ నేపథ్యంతో, బడ్జెట్‌లో కేటాయించిన ₹100,000 ను ఆంగ్లం బోధించే పాఠశాలలను నిర్మించడానికి మళ్లించాలని, అవి “రక్తంలో, రంగులో భారతీయులై, అభిరుచులలో, అభిప్రాయాలలో, నైతికతలో, మేధస్సులో ఆంగ్లేయులైన ఒక వర్గం వ్యక్తులను తీర్చిదిద్దాలి” అని అతడు వాదించాడు. సారాంశంలో, భారతీయ భాషలు, సంస్కృతి, నాగరికతపై ఆంగ్లంలో విషం కక్కేలా మెదడు కడిగివేయబడిన ఒక వర్గాన్ని సృష్టించి, అలాంటి మనస్తత్వంతో తరాల పిల్లలను పెంచాలని అతడు కోరుకున్నాడు. వారు భారతీయుల్లా కనిపించి, పండితుల్లా కనబడటం వల్ల, మిగిలిన భారతదేశం కూడా వారిని అనుసరించి తమ భారతీయతను విడిచిపెట్టి, భారతీయుల రూపంలో ఉన్న ఆంగ్లేయులుగా మారుతుందని అతడు భావించాడు.

ఈ సంఘటన బ్రిటిష్ కిరీటానికి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని రద్దు చేసి, 1858లో భారతదేశంలో ప్రత్యక్ష పాలన ఏర్పాటు చేయడానికి సాకునిచ్చింది. ఆ పరిపాలనా మార్పుతో మెకాలే మినిట్ పూర్తిగా అమలులోకి వచ్చింది. భారతీయులను, వారి భాషను, వారి నాగరికతను కించపరిచారు. క్రైస్తవ మిషనరీలకు పాఠశాలలు, కళాశాలలు స్థాపించే స్వేచ్ఛ ఇచ్చారు, డబ్బుతో బలోపేతం చేశారు, జనాభాను క్రైస్తవంలోకి మార్చమని ప్రోత్సహించారు. సమాజం మద్దతుతో నడిచే ప్రాచీన విద్యా వ్యవస్థలు కుప్పకూలాయి, వాటిలోని ఉపాధ్యాయులు తమ మానాన తాము బతకాల్సి వచ్చింది. ఈ విద్యా మార్పుల లక్ష్యం, బ్రిటిష్ ఆలోచనలను, విధానాలను, లక్ష్యాలను అమలు చేయడానికి భారతీయుల రూపంలో ఉన్న ఆంగ్లేయులుగా బ్రిటిష్ వారి కోసం పనిచేసే పౌరుల సమూహాన్ని తయారు చేయడం. వారు సహస్రాబ్దాల నాటి తమ నాగరికతను భర్తీ చేసేందుకు ఈ మార్గాన్ని అనుసరించేలా సమాజంలోని ఇతరులను ప్రభావితం చేయాలి. ఈ విద్యా వ్యవస్థ గుమాస్తాలను, అకౌంటెంట్లను, ఉద్యోగం వెతుక్కోవడమే ఏకైక లక్ష్యంగా ఉన్న తక్కువ నైపుణ్యం గల విద్యార్థులను తయారు చేసేది.

ప్రముఖ కళా చరిత్రకారుడు ఆనంద కుమారస్వామి (1877-1947) “చదువుకున్న భారతీయులు – భారతీయ విద్య బాధితులను ఇలా వర్ణిస్తారు” అని అనేవారు. మత అధ్యయనాల ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ డేవిడ్ గ్రే ఇలా పేర్కొన్నారు: “వలసవాద వారసత్వం కారణంగా, జాతి ఆధిక్య సిద్ధాంతం ద్వారా దాని దోపిడీని సైద్ధాంతికంగా సమర్థించుకున్నందున, యూరోపియేతర నాగరికతల తోడ్పాటును తరచూ విస్మరించారు; లేదా గణితవేత్త, రచయిత జార్జ్ ఘేవర్ఘీస్ జోసెఫ్ వాదించినట్లు, వాటిని తరచూ యూరోపియన్‌గా తప్పుగా ఆపాదించడం ద్వారా వక్రీకరించారు కూడా.” ఈ విద్యావ్యవస్థ గుండా వెళ్ళినవారిని మెకాలే సంతానం అని పిలిచేవారు.

నెహ్రూ విద్యాశాఖ మంత్రి మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్, గాంధీతో కలిసి పోరాడిన, హిందూ-ముస్లిం స్నేహం కోసం కృషి చేసిన ఒక నిష్ఠగల ముస్లిం. ముస్లింల ప్రతినిధిగా భావించబడిన ఆయన భారతదేశ విభజనను వ్యతిరేకించారు; ముస్లింల కోసం పాకిస్తాన్ అనే జిన్నా ఆలోచనను ఆయన వ్యతిరేకించారు. అయితే, ఖిలాఫత్ ఉద్యమానికి మద్దతు ఇచ్చినందుకు ఆయన విమర్శకులు ఆయనను తప్పుపడతారు; కొందరి ప్రకారం అది ఉత్తర కేరళలో 100,000 మందికి పైగా హిందువుల మరణానికి, అత్యాచారాలకు, నిర్వాసనానికి దారితీసింది. భారతదేశ పాఠ్యప్రణాళిక హిందూమతంపై ఆంగ్లేయుల నిందను అలాగే కొనసాగించిందని, హిందూ వీరులను, విజయాలను, తోడ్పాటును ఎప్పుడూ చేర్చలేదని వారు అంటారు. భారతదేశంలోని అణచివేత ఇస్లామిక్ పాలనను ఆయన కీర్తించారని, ఆ బాధల చరిత్రను, అలాంటి పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన ప్రాచీన రాజవంశాల పాత్రను తక్కువ చేసి చూపారని వారు ఆరోపిస్తారు. అయినప్పటికీ, ఆయన పదవీకాలంలోనే, ప్రారంభంగా ఒక భావన రూపొందింది, వివిధ దేశాల సహకారంతో అనేక అగ్రశ్రేణి ఇంజనీరింగ్ సంస్థలు (భారతీయ సాంకేతిక విద్యా సంస్థలు – ఐఐటీలు) స్థాపించబడ్డాయి. ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పండితుడైన ఉపరాష్ట్రపతి సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ (అప్పట్లో ఆ పదవిలో ఉండి, తరువాత రాష్ట్రపతి అయ్యారు) మార్గదర్శకత్వంలో అనేక వైద్య, పరిశోధన సంస్థలు కూడా ప్రారంభమయ్యాయి.

ముఖ్యంగా, గ్రాడ్యుయేట్ల ఉపాధి అవకాశాలు బాగా పడిపోయాయి. ఈ దశలో దృష్టంతా వీలైనంత ఎక్కువ మంది విద్యార్థులను వ్యవస్థ ద్వారా ముందుకు నెట్టడం, అక్షరాస్యత రేటును పెంచడంపైనే ఉంది – 1981లో అది పురుషులలో 56%, స్త్రీలలో 30%. 2017-18లో నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీస్ అక్షరాస్యతను పురుషులలో 84.7%, స్త్రీలలో 70.3%గా అంచనా వేసింది; అంతకుముందు, తమ పేరు సంతకం చేయగలగడం లేదా సాధారణ పాఠ్యాన్ని చదవగలగడం వంటి ప్రాథమిక సామర్థ్యాలను ఆచరణలో ఉదారంగా లెక్కలోకి తీసుకునేవారు.. ఎంఫిల్, పీహెచ్‌డీ డిగ్రీలు ఉన్న దేశ ఉపాధ్యాయులు ఉపాధ్యాయుల నియామకానికి నిర్వహించే జాతీయ అర్హత పరీక్ష (NET)లో ఉత్తీర్ణులు కాలేకపోతున్నారని గమనించి, ఉపాధ్యాయులకు మెరుగైన శిక్షణ ఇవ్వడానికి బదులు, వివిధ కారణాలతో NETను నిలిపివేశారు, రద్దు చేశారు లేదా అంతరాయం కలిగించారు..

భారతదేశంలో విద్యార్థులు ఎంచుకోగల అనేక గుర్తింపు పొందిన బోర్డులు ఉన్నాయి. అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందినది సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ (CBSE), ఇది కేంద్రం నిర్వహించే కార్యక్రమం. ఇంగ్లీష్, హిందీ భాషలలో పరీక్షలను 10వ తరగతి చివర ఆల్ ఇండియా సెకండరీ స్కూల్ ఎగ్జామినేషన్ (AISSE) ద్వారా, 12వ తరగతి చివర ఆల్ ఇండియా సీనియర్ స్కూల్ సర్టిఫికేట్ ఎగ్జామినేషన్ (AISSCE) ద్వారా నిర్వహిస్తారు. 12వ తరగతి తర్వాత విదేశాల్లో చదవాలనుకునే వారు ఇష్టపడేది కౌన్సిల్ ఫర్ ది ఇండియన్ స్కూల్ సర్టిఫికేట్ ఎగ్జామినేషన్స్; ఇది 10వ తరగతి తర్వాత ఇండియన్ సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ (ICSE)ను, 12వ తరగతి తర్వాత ఇండియన్ స్కూల్ సర్టిఫికేట్ (ISC)ను నిర్వహిస్తుంది.

ఇది విద్యార్థుల నిలుపుదలను పెంచినప్పటికీ, ఇలాంటి విద్యకు అలవాటు పడని చాలామంది పిల్లలు ఆ పరీక్షలో బాగా రాణించరు – కొందరు ఆత్మహత్య చేసుకోవడం వంటి తీవ్ర చర్యకు పాల్పడతారు. 2019లో 10,335 మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. 1995 నుండి 170,000 మంది పిల్లలు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు, వారిలో 52% కంటే ఎక్కువ మంది 2019 వరకు ఉన్న దశాబ్దంలోనే మరణించారు.

2019లో ఉన్నత విద్యలో భారతదేశంలో 1,043 విశ్వవిద్యాలయాలు, 42,343 కళాశాలలు ఉన్నాయి (AISHE 2019-20). ఈ సంస్థలలోని సీట్లలో మంచి భాగం భారతదేశ సానుకూల వివక్ష (అఫర్మేటివ్ యాక్షన్) విధానానికి అనుగుణంగా రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. ఈ రిజర్వేషన్ వ్యవస్థ, పిల్లలు పుట్టిన కుటుంబాల ఆధారంగా అధిక శాతం సీట్లను కేటాయించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ వ్యవస్థ ఎలాంటి నిష్క్రమణ బిందువులు లేకుండా ఈ పక్షపాతాన్ని భవిష్యత్తులోకి కూడా కొనసాగిస్తుంది. ఈ రిజర్వేషన్ విధానాన్ని విమర్శించేవారు, ఇది ఈ కుటుంబ నేపథ్యాల పిల్లలు ఎదగడానికి మద్దతుపై ఆధారపడేలా చేస్తుందని అంటారు. ఈ వ్యవస్థకు మద్దతుదారులు కూడా, ఈ నేపథ్యాలకు చెందిన సంపన్నులు (క్రీమీ లేయర్ అని పిలుస్తారు) అన్ని ప్రయోజనాలను తీసుకుపోయి, పేదవారికి ఎలాంటి పురోగతి లేకుండా చేస్తున్నారని అంటారు. అయితే, చాలామంది హేతుబద్ధంగా ఆలోచించేవారు, విద్యలో రిజర్వేషన్ ఇచ్చి, ఆ తర్వాత ఉన్నత విద్యలో, ఉద్యోగ నియామకాలలో, పదోన్నతులలో కూడా రిజర్వేషన్ ఇవ్వడం ఇకపై ఆ వర్గాలకు సహాయం చేయడం గురించి కాదని, రాజకీయాల గురించేనని అంగీకరిస్తారు. ఇది ఆ వర్గాలకు చేసే సహాయం కంటే దేశానికి ఎక్కువ హాని చేస్తోందని వారు చెబుతారు.

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్పేస్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (IISc), ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, ముంబైలోని టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ (TFR) వంటి కొన్ని ప్రత్యేక సంస్థలు కూడా ఉన్నాయి. బోర్డ్ ఆఫ్ ఓపెన్ స్కూలింగ్ అండ్ స్కిల్ ఎడ్యుకేషన్, సిక్కిం (BOSSE), నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓపెన్ స్కూలింగ్ (NIOS), ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ ఓపెన్ యూనివర్సిటీ (IGNOU) అన్ని స్థాయిల్లో ఓపెన్ అండ్ డిస్టెన్స్ లెర్నింగ్‌కు, నిరంతర విద్యకు అవకాశం కల్పించే సంస్థలు.

ఇది 5+3+3+4 (లేదా 5+3+3+2+2 లేదా 3+2+3+3+2+2)గా కనిపించే ఒక నిర్మాణాన్ని అందిస్తుంది. అందులో కార్యకలాప ఆధారిత అభ్యసనంతో 5 సంవత్సరాల పునాది దశ (3 సంవత్సరాల ప్రీ-స్కూల్ మరియు 1-2 తరగతులు) ఉంటుంది; 3-5 తరగతుల 3 సంవత్సరాల్లో ఆరోగ్యం, విశ్లేషణ నైపుణ్యాలు, గణిత విధానం, తార్కికత, తర్కబద్ధ ఆలోచన, సృజనాత్మక ఆలోచనపై దృష్టి ఉంటుంది; 6-8 తరగతుల్లో సైన్సెస్, గణితం, కళలు, సాంఘిక శాస్త్రాలు, మానవీయ శాస్త్రాలు మొదలైనవాటిపై దృష్టి ఉంటుంది; 9-12 తరగతులను 9-10, 11-12 అని రెండు భాగాలుగా విభజించవచ్చు, వాటిలో వృత్తి శిక్షణపై దృష్టి పెట్టవచ్చు.

అండర్‌గ్రాడ్యుయేట్ చదువులు 4 సంవత్సరాల వరకు ఉంటాయి, అనేక నిష్క్రమణ ఎంపికలతో: మొదటి సంవత్సరం పూర్తి చేసిన తర్వాత సర్టిఫికెట్, రెండో సంవత్సరం పూర్తి చేసిన తర్వాత అడ్వాన్స్‌డ్ డిప్లొమా, మూడో సంవత్సరం పూర్తి చేసిన తర్వాత బ్యాచిలర్ డిగ్రీ, నాలుగో సంవత్సరం తర్వాత (పరిశోధనతో) బ్యాచిలర్ డిగ్రీ. కోర్సులలో వృత్తిపరమైన మరియు వృత్తి విద్యా కోర్సులు కూడా ఉండవచ్చు, మరియు విద్యార్థి తాను ఏమి చదవాలనుకుంటున్నాడో దానిని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ కలిగి ఉంటాడు.