అనాదిగా హిందువులు యోగాను ఆరోగ్యంగా ఉండేందుకు ఒక సాధనగా చూశారు. ఆరోగ్యం అంటే శరీరానికి, మనస్సుకు మధ్య సమన్వయంతో జరిగే ఒక ప్రక్రియగా భావించారు. ఈ పదం యుజ్ అనే ధాతువు నుండి వచ్చింది, దాని అర్థం కలపడం లేదా కాడి కట్టడం. శరీరం, మనస్సు అనే ఇద్దరు ఇలా కలిపి కట్టబడినవారు. వీరిని శ్వాస నియంత్రిస్తుంది, అది పగ్గాలుగా పనిచేస్తుంది. ఆ పగ్గాలను పట్టుకున్నవాడు జీవాత్మ. ఇది అనువదించలేని పదం, దీనిని తరచుగా స్థూలంగా జీవించే ఆత్మ అని అనువదిస్తారు. హిందువులు యోగాను కేవలం శారీరక వ్యాయామంగా కాక, అంతకంటే గొప్పదానికి సాధనంగా చూశారు.

ఒక పద్ధతిగా యోగాకు తెలిసిన ప్రారంభ తేదీ లేదు, కానీ పాశ్చాత్య పరిశోధకులు దానికి తేదీ నిర్ణయించాలని నిరంతరం ప్రయత్నిస్తూనే ఉంటారు. అనాదిగా ఉన్న దానికి తేదీని ఎలా నిర్ణయిస్తారు? అయినప్పటికీ, సుమారు 2500 సామాన్య సంవత్ పూర్వం నాటివిగా భావించే సింధు లోయ నాగరికత ముద్రలలో ధ్యానంలో యోగాసనంలో కూర్చున్న ఒక ఆకారం కనిపిస్తుంది. ఇంద్రియాలను శాంతింపజేయడానికి మొదటి మెట్టుగా శ్వాసను నియంత్రించడం ఎంత ముఖ్యమో అనేక ఉపనిషత్తులు చర్చిస్తాయి. మహాభారతంలో భాగమైన భగవద్గీత యోగానికి చెందిన అనేక మార్గాలను వివరిస్తుంది: కర్మ యోగం, భక్తి యోగం, జ్ఞాన యోగం. ఇవి యోగాన్ని ఒక వ్యక్తి తన నిజ స్వభావాన్ని ఆధ్యాత్మికంగా గ్రహించడానికి అత్యవసరమైన అంశంగా నిర్వచిస్తాయి. ఈ విధంగా, ఈ గ్రంథాలలో యోగా ఆరోగ్యకరమైన, ఆధ్యాత్మిక జీవితం కోసం శరీరాన్ని, మనస్సును బలోపేతం చేసేదిగా చూపబడింది.

Featuring:
పతంజలి మహర్షి యోగసూత్రాలలో ఈ సాధనను క్రమబద్ధం చేశారు. కొందరు ఈ రచనను 200 సామాన్య సంవత్ పూర్వం నుండి…
పతంజలి మహర్షి యోగసూత్రాలలో ఈ సాధనను క్రమబద్ధం చేశారు. కొందరు ఈ రచనను 200 సామాన్య సంవత్ పూర్వం నుండి 400 సామాన్య సంవత్ మధ్య కాలానికి చెందినదిగా చెబుతారు, కానీ ఇవి కేవలం ఊహాగానాలు కావచ్చు, అలాంటి సిద్ధాంతాలను అతిగా నమ్మకపోవడమే మంచిది. తేదీ ఏదైనా, పతంజలి రచన యోగాకు ఒక సంగ్రహంగా నిలుస్తుంది. ఆయన నిర్వచనం సంక్షిప్తంగా ఉంటుంది: యోగం అంటే మనస్సు యొక్క చలనాలను నిలిపివేయడం. ఆయన పద్ధతి అష్టాంగ మార్గం, అంటే ఆధ్యాత్మికతకు దారితీసే క్రమశిక్షణా కార్యక్రమం.

యమ అంటే నిగ్రహాలను పాటించడం. సాధకుడు అహింస, సత్యనిష్ఠ, అస్తేయం, మితత్వం, అపరిగ్రహం అనే వాటిని ఆచరిస్తాడు. ఇవి ఇతరుల పట్ల ప్రవర్తనను నియంత్రిస్తాయి. ఇలాంటి స్వభావం ఉన్న వ్యక్తికి శత్రువులు, పశ్చాత్తాపాలు తక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ సాధనలు ప్రశాంతమైన మనస్సుకు దారితీస్తాయి.

నియమ అంటే నియమాలను పాటించడం. సాధకుడు శారీరక, మానసిక శుభ్రత, సంతృప్తి, తపస్సును ఆచరిస్తాడు. దైవానికి మానసికంగా శరణాగతి చేస్తూ,…
నియమ అంటే నియమాలను పాటించడం. సాధకుడు శారీరక, మానసిక శుభ్రత, సంతృప్తి, తపస్సును ఆచరిస్తాడు. దైవానికి మానసికంగా శరణాగతి చేస్తూ, ఆత్మ అధ్యయనంలో నిమగ్నమై క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవితాన్ని గడుపుతాడు.

Featuring:
ఆసనం అనువదించలేని పదం, కానీ దీనిని స్థూలంగా శరీర స్థితిని నిలుపుకునే సాధనగా వర్ణించవచ్చు. దురదృష్టవశాత్తు, యోగా అనే మాట వినగానే చాలామందికి తెలిసింది ఇదే. పతంజలి దీని గురించి ఎక్కువగా లోతుగా వెళ్లరు, ఆసనం స్థిరంగా, సుఖంగా ఉండాలని చెప్పడం తప్ప. విద్యార్థి అర్హత కలిగిన గురువు వద్ద నేర్చుకుంటాడని, ఆ గురువు ఈ ఆసనాలను సరైన విధంగా ఎలా సాధన చేయాలో బోధిస్తారని ఇక్కడ అంతర్లీనంగా భావించబడింది. హఠ యోగాపై తరువాతి కాలపు గ్రంథం, ముఖ్యంగా హఠయోగ ప్రదీపిక, అనేక ఆసనాలను, జీర్ణక్రియ, వెన్నెముక, కీళ్ళు, నాడీ వ్యవస్థపై వాటి ప్రభావాలను వివరిస్తుంది. కొందరు పరిశోధకులు ఈ రచనను ఊహాత్మకంగా 15వ శతాబ్దానికి చెందినదిగా చెబుతారు.

ప్రాణాయామం అంటే శ్వాసను నియంత్రించే సాధన. శరీరాన్ని, మనస్సును వంతెనలా అనుసంధానించే అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం శ్వాసయేనని ఉపనిషత్తులు వర్ణిస్తాయి.…
ప్రాణాయామం అంటే శ్వాసను నియంత్రించే సాధన. శరీరాన్ని, మనస్సును వంతెనలా అనుసంధానించే అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం శ్వాసయేనని ఉపనిషత్తులు వర్ణిస్తాయి. శ్వాసను నెమ్మదిగా, నియంత్రణతో తీసుకోవడం నాడీ వ్యవస్థను శాంతింపజేస్తుంది, అందువల్ల మనస్సునూ శాంతింపజేస్తుంది. స్థిరమైన మనస్సు ఆరోగ్యకరమైన శరీరానికి దారి తీస్తుంది.

ధారణ అంటే ఏకాగ్రత సాధన. మనస్సును ఒకే వస్తువుపై లేదా ఒకే ఆలోచనపై నిలిపి, అభ్యాసం ద్వారా బాహ్య ఆలోచనలు…
సమాధి అంటే అన్ని ఇంద్రియాలను మనస్సులో లీనం చేసే సాధన. ఇందులో ఎలాంటి అనుభూతి గానీ ఆలోచన గానీ ఉండదు,…
సమాధి అంటే అన్ని ఇంద్రియాలను మనస్సులో లీనం చేసే సాధన. ఇందులో ఎలాంటి అనుభూతి గానీ ఆలోచన గానీ ఉండదు, సాధకుడు మనస్సుకు సాక్షిగా మారతాడు.

Featuring:
మొదటి ఐదు అంగాలు (బాహ్య అంగాలు) ప్రధానంగా ప్రవర్తన, శరీరం, శ్వాసపై పని చేస్తాయి, వీటి మధ్య ప్రత్యాహారం వంతెనగా ఉంటుంది. చివరి మూడు (అంతరంగ అంగాలు) మనస్సుపై పని చేస్తాయి. ఈ క్రమం ఉద్దేశపూర్వకమైనది. ముందు శరీరం స్థిరపడుతుంది, తరువాత శ్వాస, ఆ తరువాతే మనస్సును నిశ్చలంగా ఉండమని కోరతారు. శారీరక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక అనే మూడు స్థాయుల నమూనాకు ఇదే ఆచరణాత్మక రూపం. ఆధ్యాత్మిక ఆరోగ్యానికి ఆరోగ్యకరమైన శరీరం, మనస్సు తప్పనిసరి అవసరాలు అనేదే ప్రధాన సందేశం.

కాబట్టి యోగాన్ని మూడు దశల్లో సంక్షిప్తంగా చెప్పవచ్చు. మొదటిది, శరీరాన్ని సరళంగా, బలంగా, చక్కటి రక్తప్రసరణతో ఉంచుకోవడం, తద్వారా అనారోగ్యాన్ని…
కాబట్టి యోగాన్ని మూడు దశల్లో సంక్షిప్తంగా చెప్పవచ్చు. మొదటిది, శరీరాన్ని సరళంగా, బలంగా, చక్కటి రక్తప్రసరణతో ఉంచుకోవడం, తద్వారా అనారోగ్యాన్ని నివారించవచ్చు. రెండవది, శ్వాసను నియంత్రించడం, తద్వారా భావోద్వేగాలను నియంత్రించడం. అనారోగ్యకరమైన భావోద్వేగాలు శారీరక అనారోగ్యానికి ముఖ్యమైన ప్రేరకాలు. మూడవది, శరీరంలో లేదా మనస్సులో కలిగే చిన్న మార్పులను కూడా గమనించే అవగాహనను పెంపొందించుకోవడం. ఈ మార్పులు వ్యాధిగా మారకముందే సాధకుడు సరిదిద్దే చర్య తీసుకోవడానికి ఇది వీలు కల్పిస్తుంది. పుట్టుకతో వచ్చేవి తప్ప, మనం ఇప్పుడు వ్యాధి అని పిలిచే వాటిలో చాలావరకు శరీరం, మనస్సు పట్ల అశ్రద్ధతోనే మొదలవుతాయని ప్రాచీన ఋషులు అర్థం చేసుకున్నారు. ఇలాంటి అశ్రద్ధ నిర్లక్ష్యపు జీవనానికి దారి తీస్తుంది, ఆ జీవన విధానం తన స్వభావానికే విరుద్ధమైనప్పటికీ.













