ਅਸਾਮ ਨਾਮ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਸੀ। ਰਾਮਾਇਣ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਸਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਆਹਾਟੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਥਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼: ਪੂਰਬੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਰਤੀ
ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼: ਪੂਰਬੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਰਤੀ

ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਵੰਸ਼, ਜਿਸ ਬਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਚਾਇਆ ਸੀ, ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਬਾਣ ਰਾਹੀਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੋਣਿਤਪੁਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਦਾ ਤੇਜ਼ਪੁਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਗਨੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਬਾਣ ਦੀ ਧੀ ਊਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੋਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਕਥਾ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।

ਅਸੁਰ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣ ਦਾ ਸ਼ੋਣਿਤਪੁਰ
ਅਸੁਰ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣ ਦਾ ਸ਼ੋਣਿਤਪੁਰ

ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਕ ਨਰਕ ਸੀ। ਭੂਦੇਵੀ, ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ…

ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਕ ਨਰਕ ਸੀ। ਭੂਦੇਵੀ, ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੌਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਕਾਲਿਕਾ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਨੀਲਾਚਲ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਕਾਮਾਖਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਹੈ। ਸੱਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਖੋਹ ਲਏ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।

ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਕ ਜ਼ਾਲਮ ਬਣ ਗਿਆ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਕ ਜ਼ਾਲਮ ਬਣ ਗਿਆ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣੀ। ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਸਤਯਭਾਮਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜ, ਜਲ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਪੰਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਸੁਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਭੌਮ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਜਿੱਤ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੋਈ, ਯਾਨੀ ਹਨੇਰੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੇ ਚੌਧਵੇਂ ਦਿਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵੇਰ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੀਪਾਵਲੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਦੀਪਾਵਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਦੀਪਾਵਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਰਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਭਗਦੱਤ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ…

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਰਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਭਗਦੱਤ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਕਿਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਚੀਨਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਾਥੀ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਲੜਿਆ। ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਸਤਰ ਚਲਾਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਝੱਲ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।

ਭਗਦੱਤ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ
ਭਗਦੱਤ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ

ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ, ਕਾਮਰੂਪ ਦੇ ਵਰਮਨ ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੌਥੀ ਤੋਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਦਾਨ-ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਰਕ ਅਤੇ ਭਗਦੱਤ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਦੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਭਾਸਕਰਵਰਮਨ, ਹਰਸ਼ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀ ਸ਼ੁਆਨਜ਼ਾਂਗ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

ਵਰਮਨ ਰਾਜੇ ਨਰਕ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਵਰਮਨ ਰਾਜੇ ਨਰਕ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਅਗਲਾ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਇ ਆਹੋਮਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਆਹੋਮ ਰਾਜ ਲਗਭਗ ਛੇ ਸੌ ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ, 1228 ਤੋਂ…

ਅਗਲਾ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਇ ਆਹੋਮਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਆਹੋਮ ਰਾਜ ਲਗਭਗ ਛੇ ਸੌ ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ, 1228 ਤੋਂ 1826 ਤੱਕ, ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸਮਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੁਕਾਫ਼ਾ, ਮੋਂਗ ਮਾਓ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਟਕਾਈ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਚਰਾਈਦੇਓ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਪਣਾਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਚਰਾਈਦੇਓ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਫ਼ਨ ਟਿੱਲੇ 2024 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਬਣੇ।

ਆਹੋਮ: ਅਸਾਮ ਦੀਆਂ ਛੇ ਸਦੀਆਂ
ਆਹੋਮ: ਅਸਾਮ ਦੀਆਂ ਛੇ ਸਦੀਆਂ

ਅਹੋਮਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ। ਹਰ ਬਾਲਗ ਮਰਦ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਇਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਦੇਣਦਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਤਲਾਬ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਬਣਵਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਦਰਬਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੰਜੀ ਨਾਂ ਦੇ ਵਾਰਤਕ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪਰੰਪਰਾ ਸੀ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ 1615 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਦਹਾਕੇ ਚੱਲਿਆ। ਅਸਾਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਤਾਰਾਂ ਹਮਲੇ ਗਿਣਦੀ ਹੈ। ਅਹੋਮਾਂ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਹਮਲੇ ਜਿੱਤੇ: ਤੰਗ ਦਰਿਆਈ ਰਾਹ, ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਹੜ੍ਹ, ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਛਾਪੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਘੋੜਸਵਾਰ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਆਹੋਮ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਜੰਗਾਂ
ਆਹੋਮ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਜੰਗਾਂ

ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਬੇਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1662 ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮੀਰ ਜੁਮਲਾ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਗੜ੍ਹਗਾਓਂ…

ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਬੇਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1662 ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮੀਰ ਜੁਮਲਾ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਗੜ੍ਹਗਾਓਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਸੰਧੀ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਈ। ਅਸਾਮ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਹੈ। 1667 ਵਿੱਚ ਸੈਨਾਪਤੀ ਲਾਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਮੁੜ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਆਮੇਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜੀ। ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ ਟੱਕਰ 1671 ਵਿੱਚ ਸਰਾਇਘਾਟ ਉੱਤੇ ਹੋਈ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਲੜੀ ਗਈ। ਲਾਚਿਤ, ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਤੱਕ ਚੁਕਵਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਬੇੜਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੱਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮੁਗ਼ਲ ਜਲ ਸੈਨਾ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਚਿਤ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਾਮਾ ਉਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਲਾਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਅਤੇ ਸਰਾਈਘਾਟ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਲਾਚਿਤ ਬੋਰਫੁਕਨ ਅਤੇ ਸਰਾਈਘਾਟ ਦੀ ਲੜਾਈ

ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 1682 ਵਿੱਚ ਇਟਾਖੁਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਅਹੋਮਾਂ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਰਾਜ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਿਖ਼ਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਅਤੇ ਬਰਮੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਡਿੱਗਿਆ। 1826 ਦੀ ਯੰਡਾਬੂ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੇ ਅਸਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਚਿਤ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ, ਚੌਵੀ ਨਵੰਬਰ, ਲਾਚਿਤ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੈਡੇਟ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਮੈਡਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਟਾਖੁਲੀ, ਯੰਦਾਬੋ ਅਤੇ ਲਾਚਿਤ ਦੀ ਅਮਿੱਟ ਯਾਦ
ਇਟਾਖੁਲੀ, ਯੰਦਾਬੋ ਅਤੇ ਲਾਚਿਤ ਦੀ ਅਮਿੱਟ ਯਾਦ

ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਆਈਏ। ਅਸਾਮ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇੱਕ ਦਰਿਆਈ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਲਗਭਗ…

ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਆਈਏ। ਅਸਾਮ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇੱਕ ਦਰਿਆਈ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਲਗਭਗ ਅਠੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਲੰਮੀ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਘਾਟੀ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਬਰਾਕ ਘਾਟੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਰਬੀ ਆਂਗਲੋਂਗ ਅਤੇ ਦੀਮਾ ਹਸਾਓ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ। ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਛੂਹਦਾ ਹੈ।

ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਦਰਿਆਈ ਘਾਟੀ
ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਦਰਿਆਈ ਘਾਟੀ

ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗਪੋ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਆਂਗ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਿੱਥੇ ਦਿਬਾਂਗ ਅਤੇ ਲੋਹਿਤ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਚੌੜਾ, ਅਤੇ ਸੁਬਨਸਿਰੀ, ਮਾਨਸ, ਕੋਪਿਲੀ ਅਤੇ ਧਨਸਿਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਜੁਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਬਾਦ ਦਰਿਆਈ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮੰਤ ਸ਼ੰਕਰਦੇਵ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮੱਠਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਜੁਲੀ
ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਜੁਲੀ

ਦਰਿਆ ਦਿੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੈਂਦਾ ਵੀ। ਇਸ ਦੀ ਗਾਦ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ…

ਦਰਿਆ ਦਿੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੈਂਦਾ ਵੀ। ਇਸ ਦੀ ਗਾਦ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਜਾਊ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਲਗਭਗ ਹਰ ਸਾਲ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਘਾਟੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮਿੱਟੀ ਚਾਹ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਡਿਗਬੋਈ 1901 ਤੋਂ ਤੇਲ ਸੋਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਪਜਾਊ ਗਾਦ, ਹੜ੍ਹ, ਚਾਹ ਅਤੇ ਤੇਲ
ਉਪਜਾਊ ਗਾਦ, ਹੜ੍ਹ, ਚਾਹ ਅਤੇ ਤੇਲ

ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ, ਮਾਨਸ, ਨਾਮੇਰੀ, ਡਿਬਰੂ-ਸੈਖੋਵਾ, ਓਰੰਗ, ਰਾਇਮੋਨਾ, ਦੇਹਿੰਗ ਪਤਕਾਈ ਅਤੇ ਸਿਖਨਾ ਜਵਹਲਾਓ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 2025 ਵਿੱਚ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸ ਦੋਵੇਂ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਦੇਹਿੰਗ ਪਤਕਾਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਰਖਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅੱਠ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਜੰਗਲ
ਅੱਠ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਜੰਗਲ

ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ। 2022 ਦੀ ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਛੇ ਸੌ ਤੋਂ…

ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ। 2022 ਦੀ ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਛੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਡੇ ਇੱਕ-ਸਿੰਗੇ ਗੈਂਡੇ ਗਿਣੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦਰਜਨ ਹੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਬੇਕਾਬੂ ਸੀ, ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਿਫ਼ਰ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮੱਝਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਦਲਦਲੀ ਹਿਰਨ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਬਾਘ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਰਲੱਭ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲੰਮੀ ਹੈ। ਮਾਨਸ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲੰਗੂਰ ਅਤੇ ਪਿਗਮੀ ਹੌਗ, ਯਾਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੂਲਾਕ ਗਿਬਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬਾਂਦਰ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਜੀਵ, ਜੋਰਹਾਟ ਨੇੜੇ ਹੋਲੋਂਗਾਪਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੀ ਡਾਲਫਿਨ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਅਡਜੂਟੈਂਟ ਸਾਰਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਹਾੜਗਿਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਲ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ ਦੇ ਗੈਂਡੇ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦਾ ਦੁਰਲੱਭ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ
ਕਾਜ਼ੀਰੰਗਾ ਦੇ ਗੈਂਡੇ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦਾ ਦੁਰਲੱਭ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ

1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ ਵਧੇਰੇ ਕਠਿਨ ਸਨ। ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਨਾਕਾਮੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਸੀ। ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਵੰਡ ਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਆਏ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ, ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰਹੀ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਅਸਾਮ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਚਿੰਤਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1951 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ਪੈਂਤੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧੀ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੀ। 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਭੇਜੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਦਿਸਪੁਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਆਮਦ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਸਨ।

ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਨਾਕਾਮੀ
ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਨਾਕਾਮੀ

ਗੁੱਸਾ 1979 ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਿਆ, ਜਦੋਂ ਮੰਗਲਦੋਈ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੱਕੀ…

ਗੁੱਸਾ 1979 ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਿਆ, ਜਦੋਂ ਮੰਗਲਦੋਈ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਨਾਂ ਨਿਕਲੇ। ਆਲ ਅਸਾਮ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾਂ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਛੇ ਸਾਲ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅੱਠ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਲਾ ਦਿਨ ਫ਼ਰਵਰੀ 1983 ਵਿੱਚ ਨੇਲੀ ਵਿਖੇ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਾਲੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਲੀਗਲ ਮਾਈਗ੍ਰੈਂਟਸ (ਡਿਟਰਮੀਨੇਸ਼ਨ ਬਾਇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਜ਼) ਐਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਾਮ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਦਾ ਬੋਝ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਨਿਕਾਲੇ ਹੋਏ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਸਰਬਾਨੰਦ ਸੋਨੋਵਾਲ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੁਕਾਵਟ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਆਮਦ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਬਾਹਰੀ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

ਅੰਦੋਲਨ, ਨੇਲੀ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਰੱਦ ਹੋਇਆ ਕਾਨੂੰਨ
ਅੰਦੋਲਨ, ਨੇਲੀ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਰੱਦ ਹੋਇਆ ਕਾਨੂੰਨ

1985 ਦੇ ਅਸਾਮ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ 24 ਮਾਰਚ 1971 ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ। ਵਾਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਰਹੱਦੀ ਵਾੜ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਚੱਲਿਆ। ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਆਏ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਹੈ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 1951 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੱਚੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2011 ਵਿੱਚ ਚੌਂਤੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੌਮੀ ਨਾਗਰਿਕ ਰਜਿਸਟਰ ਨੇ ਤੇਤੀ ਲੱਖ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਨੀ ਲੱਖ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਸਨ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦੌਰ ਦੀ ਆਬਾਦਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਜਨਮ ਦਰ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਤ ਗਿਣਤੀ
ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਤ ਗਿਣਤੀ

ਹੁਣ ਇਹ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ: ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤਰ…

ਹੁਣ ਇਹ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ: ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਪਚਵੰਜਾ ਸਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਅਸਾਮ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ, ਭਾਜਪਾ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਗੱਠਜੋੜ 2016 ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਨਮੂਨਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। 1946 ਤੋਂ 1978 ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਗੋਪੀਨਾਥ ਬੋਰਦੋਲੋਈ, ਬਿਸ਼ਨੂਰਾਮ ਮੇਧੀ, ਬਿਮਲਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚਲੀਹਾ, ਮਹਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ। 1978 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਗੋਲਪ ਬੋਰਬੋਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੋਗੇਂਦਰ ਨਾਥ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ ਆਏ। 1979 ਤੋਂ 1985 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰ ਅਤੇ ਅਨਵਰਾ ਤੈਮੂਰ, ਕੇਸਬ ਗੋਗੋਈ ਅਤੇ ਹਿਤੇਸ਼ਵਰ ਸੈਕੀਆ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰਹੀਆਂ। ਅਸਮ ਗਣ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ 1985 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਕੁਮਾਰ ਮਹੰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਕਾਂਗਰਸ 1991 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਮੁੜ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਤੇਸ਼ਵਰ ਸੈਕੀਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭੂਮੀਧਰ ਬਰਮਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ। ਮਹੰਤ ਅਤੇ ਅਸਮ ਗਣ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ 1996 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਫਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ, 2001 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ, ਤਰੁਣ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਸਰਬਾਨੰਦ ਸੋਨੋਵਾਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਅਤੇ 2021 ਤੋਂ ਹਿਮੰਤ ਬਿਸਵਾ ਸਰਮਾ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਸਾਮ ਉੱਤੇ ਕਦੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ
ਅਸਾਮ ਉੱਤੇ ਕਦੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ

ਗੋਪੀਨਾਥ ਬੋਰਦੋਲੋਈ ਨੂੰ 1946 ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮਿਸ਼ਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਅਸਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮੀ ਅਸੋਮ ਗਣ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ 1985 ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮਹੰਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਜਕਾਲ ਬਗ਼ਾਵਤ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਬਾਰੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨਾਲ ਦਾਗ਼ੀ ਰਹੇ। ਤਰੁਣ ਗੋਗੋਈ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾੜਕੂ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਬਲ ਮੰਤਰੀ ਹਿਮੰਤ ਬਿਸਵਾ ਸਰਮਾ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਸੋਮ ਗਣ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਬੋਡੋ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਕੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਸਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਹੁਣ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੌ ਛੱਬੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਦੋ ਸੀਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਲੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਬਿਆਸੀ ਜਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਉੱਨੀ ਸੀਟਾਂ ਤੱਕ ਸਿਮਟ ਗਈ। ਸਰਮਾ ਨੇ 12 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।

ਬੋਰਦੋਲੋਈ ਤੋਂ ਸਰਮਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੱਕ
ਬੋਰਦੋਲੋਈ ਤੋਂ ਸਰਮਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੱਕ

ਮਈ 2021 ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਿਮੰਤ ਬਿਸਵਾ ਸਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਚਾਰ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੁਆਲੇ ਉਸਾਰੀ…

ਮਈ 2021 ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਿਮੰਤ ਬਿਸਵਾ ਸਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਚਾਰ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੁਆਲੇ ਉਸਾਰੀ ਹੈ: ਉਦਯੋਗ, ਸਰਹੱਦ, ਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਬਾਂਸ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਦਯੋਗ। ਅਸਾਮ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਾਹ ਅਤੇ ਤੇਲ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਗੀਰੋਡ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਦਾ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਪਲਾਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਬੰਦ ਪਏ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਤਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2025 ਦੇ ਐਡਵਾਂਟੇਜ ਅਸਾਮ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ। ਅਸਲ ਪਰਖ ਅਮਲ ਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 2018 ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਛਾਂਟਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਣ।

ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ: ਚਾਹ ਅਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਦਯੋਗ
ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ: ਚਾਹ ਅਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਦਯੋਗ

ਦੂਜਾ, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ 2021 ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ ਦੋ ਲੱਖ ਬੀਘੇ, ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਸੌ ਸੱਠ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਆਈ ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1950 ਦਾ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟਸ ਐਕਸਪਲਸ਼ਨ ਫਰੌਮ ਅਸਾਮ ਐਕਟ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਵਾਪਸ ਧੱਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਮਰਥਕ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੰਭੀਰ ਅਮਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਬੰਗਲਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਗੌਹਾਟੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹਨ।

ਦੂਜੀ ਤਰਜੀਹ: ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ
ਦੂਜੀ ਤਰਜੀਹ: ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ

ਤੀਜਾ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ। ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਤਕ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਦਾ…

ਤੀਜਾ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ। ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਤਕ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਮਾ ਨੇ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2021 ਤੋਂ ਚਾਰ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਕਦ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਭਰਤੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲੈਣ ਦੇ ਘੁਟਾਲੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੀਜੀ ਤਰਜੀਹ: ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ
ਤੀਜੀ ਤਰਜੀਹ: ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ

ਚੌਥਾ, ਬਾਂਸ। ਅਸਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਬਾਂਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਘਾਹ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਉਪਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਤੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਨੁਮਾਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਇਓਐਥਨੌਲ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰੇ ਬਾਂਸ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਲਾਂਟ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਪੰਜ ਲੱਖ ਟਨ ਬਾਂਸ ਖਰੀਦੇਗਾ, ਜੋ ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਚੌਥੀ ਤਰਜੀਹ: ਹਰੇ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਬਾਂਸ
ਚੌਥੀ ਤਰਜੀਹ: ਹਰੇ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਬਾਂਸ

ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਕੀ ਚਿੱਪ ਅਤੇ…

ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਕੀ ਚਿੱਪ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਦਾ ਐਥਨੌਲ ਘਾਟੀ ਲਈ ਉਹ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਜੋ ਕਦੇ ਚਾਹ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਅਧਿਆਏ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਰਾਹਿਆ, ਭਵਿੱਖ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ
ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਰਾਹਿਆ, ਭਵਿੱਖ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ