ભારત અને કેનેડાએ ભારત-કેનેડા વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર એટલે કે CEPA માટેની વાટાઘાટોનો છઠ્ઠો રાઉન્ડ પૂર્ણ કર્યો. 11 થી 20 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી આ વાટાઘાટોમાં અનેક ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થયો હતો, જેમાં “વસ્તુઓનો વેપાર, સેવાઓનો વેપાર, ઉદ્ભવના નિયમો, વેપાર ઉપાયો, બૌદ્ધિક સંપદા અને રોકાણ પ્રોત્સાહન” સામેલ છે. બંને પક્ષો ખૂબ જ આક્રમક સમયમર્યાદા પર કામ કરી રહ્યા છે. ભારતના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયની એક યાદીમાં જણાવાયું હતું કે બંને દેશોએ “એક મહત્ત્વાકાંક્ષી, સંતુલિત અને વ્યાપારિક રીતે અર્થપૂર્ણ કરાર પૂર્ણ કરવાની પોતાની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃ સમર્થન આપ્યું છે, જે બંને દેશોના ખેડૂતો, ઉદ્યોગો, વ્યવસાયો અને સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs)ને મૂર્ત લાભ આપે.” બંને દેશો ડિસેમ્બર 2026માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની કેનેડાની મુલાકાત પહેલાં ચર્ચા પૂર્ણ કરવા માગે છે.

હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, બંને દેશો વધુ નજીકના ઊર્જા સંબંધોની શક્યતા પણ ચકાસી રહ્યા છે. તેઓ દ્વિમાર્ગી પુરવઠા શૃંખલાની યોજના ધરાવે છે, જેમાં ભારત કેનેડાથી તેલ અને ગેસની આયાત કરે અને કેનેડાને રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરે. અગાઉ, બંને દેશોના વડાપ્રધાનોએ વેપાર, ઊર્જા, ટેક્નોલોજી, સુરક્ષા અને લોકો-લોકો વચ્ચેના સંબંધોમાં સહકાર આપવા સહમતિ દર્શાવી હતી. આ બાબતથી પરિચિત લોકોએ જણાવ્યું કે બંને દેશો ઘણા પ્રકરણો પર લગભગ સહમતિ પર પહોંચ્યા છે અને કેટલાક અન્ય પ્રકરણો પૂર્ણ કર્યા છે. ઓટાવામાં ભારતના હાઈ કમિશને અગાઉ X પર જાહેરાત કરી હતી કે શ્રી મોદી 11–12 ડિસેમ્બરે કેનેડાની મુલાકાત લેશે.

ભારત કેનેડાથી કઠોળ, પોટાશ, ખનિજો, લાકડાનો માવો અને કાગળ સહિત અનેક આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની આયાત કરે…

ભારત કેનેડાથી કઠોળ, પોટાશ, ખનિજો, લાકડાનો માવો અને કાગળ સહિત અનેક આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની આયાત કરે છે. વધુ મજબૂત વેપાર વ્યવસ્થાઓ આ સામગ્રીનો વધુ વિશ્વસનીય પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે, જેનાથી ભારતીય કૃષિ, ખાતરની ઉપલબ્ધતા, ઉત્પાદન અને માળખાકીય વિકાસને લાભ થશે. વધુ સહકારથી મર્યાદિત સંખ્યાના આંતરરાષ્ટ્રીય પુરવઠાકારો પર અતિશય નિર્ભરતા પણ ઘટી શકે છે.

સ્વરાજ્યે ટાંકેલા ભારતીય મંત્રાલયના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે પ્રસ્તાવિત CEPA વેપાર અને રોકાણમાં નવી તકો ખોલશે, સ્થિતિસ્થાપક અને વૈવિધ્યસભર પુરવઠા શૃંખલાઓને મજબૂત કરશે અને ભારત અને કેનેડા વચ્ચેની આર્થિક ભાગીદારીને વધુ ગાઢ બનાવશે. આ કરારનો હેતુ વેપાર અવરોધો ઘટાડવાનો અને સહકારને પરંપરાગત વસ્તુ વેપારથી આગળ વધારીને ડિજિટલ વાણિજ્ય અને ટકાઉ વિકાસ સુધી લઈ જવાનો છે. વેપાર અવરોધો ઘટવાથી અને બજાર પ્રવેશ સુધરવાથી ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદકો, રત્નો અને ઝવેરાતના નિકાસકારો, સીફૂડ વ્યવસાયો, એન્જિનિયરિંગ કંપનીઓ અને ઓટો-પાર્ટ્સ ઉત્પાદકોને લાભ થઈ શકે છે. કેનેડા પહેલેથી જ ભારત માટે સંસ્થાકીય અને પોર્ટફોલિયો રોકાણનો મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે. વ્યાપક વેપાર કરાર માળખાકીય સુવિધાઓ, ઉત્પાદન અને ઉભરતા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રોમાં મૂડીપ્રવાહને વધુ પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. નાના નિકાસકારો અને MSME ને પણ વિદેશમાં મોટા ગ્રાહકવર્ગ સુધી પહોંચ મળી શકે છે, જે ઉત્પાદન, રોજગાર અને વિદેશી હૂંડિયામણની કમાણીને ટેકો આપી શકે છે. જો પ્રસ્તાવિત CEPA અથવા વ્યાપક ભાગીદારીમાં તેનો સમાવેશ થાય, તો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, સુપરકમ્પ્યુટિંગ અને સેમિકન્ડક્ટર્સ ક્ષેત્રે સહકાર ભારતીય કંપનીઓ અને સંશોધન સંસ્થાઓને કુશળતા, ભાગીદારી અને નવી રોકાણ તકો સુધી પહોંચ આપી શકે છે.

બંને વડાપ્રધાનોએ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને US$50 બિલિયન સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે,…

બંને વડાપ્રધાનોએ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને US$50 બિલિયન સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં માલસામાનના વેપારમાં US$8.66 બિલિયન હતો.

સ્રોત: PIB; વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય; હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ; સ્વરાજ્ય; જાગરણ જોશ; ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા