भारताची स्थापित पवनऊर्जा क्षमता मार्च 2026 मध्ये 56.09 गिगावॉट (GW) वर पोहोचली, जी मार्च 2014 मध्ये 21.04 GW होती. आर्थिक वर्ष (FY) 2025-26 मध्ये जोडलेली 6.05 GW ही आतापर्यंतची सर्वाधिक वार्षिक वाढ आहे. नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालयाच्या (MNRE) म्हणण्यानुसार, FY 2025-26 मधील वाढीने FY 2016-17 मधील 5.5 GW चा विक्रम मोडला आणि 2024-25 मध्ये जोडलेल्या 4.15 GW पेक्षाही जास्त वाढ नोंदवली. गुजरात, कर्नाटक आणि महाराष्ट्र या राज्यांनी या वाढीचे नेतृत्व केले. स्थापित पवनऊर्जा क्षमतेत भारत जगात चौथ्या क्रमांकावर आहे; त्याच्या पुढे चीन, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने आणि जर्मनी आहेत.

पवनचक्की (विंड टर्बाइन) उत्पादन क्षमता सुमारे 24 GW आहे. सुमारे 45 टक्के पवनऊर्जा निर्मिती सर्वाधिक मागणीच्या वेळेत होते, ज्यामुळे ग्रिडला संध्याकाळची आणि रात्रीची मागणी पूर्ण करण्यास मदत होते. सरकार पवनऊर्जेचा विस्तार मध्य प्रदेश, तेलंगणा आणि ओडिशामध्ये करण्याची तसेच गुजरात आणि तमिळनाडूमध्ये सागरी पवनऊर्जेसाठी भाडेपट्ट्याचे क्षेत्र निश्चित करण्याची योजना आखत आहे. ग्रिड व्यवस्थापनासाठी एआयवर आधारित अंदाज प्रणालीही सरकार सुरू करत आहे.

गैर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमतेच्या 500 GW लक्ष्याचा भाग म्हणून 2030 पर्यंत 100 GW पेक्षा जास्त पवनऊर्जा…

गैर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमतेच्या 500 GW लक्ष्याचा भाग म्हणून 2030 पर्यंत 100 GW पेक्षा जास्त पवनऊर्जा क्षमता गाठण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. MNRE ला FY 2026-27 मध्ये 7.5 ते 8 GW पवनऊर्जेची भर पडण्याची अपेक्षा आहे.

स्रोत: पत्र सूचना कार्यालय (PIB), भारत सरकार; BioEnergy Times; IIR News Intelligence; Energetica India; Business Standard; PSU Watch; WindInsider; Indian Masterminds; International Institute for Sustainable Development.